Doanh nghiệp - Doanh nhân

Thế nào là 'made in Vietnam'?

(ĐTTCO)-Với nhiều tranh cãi trong thời gian gần đây, việc Bộ Công thương đưa ra lấy ý kiến góp ý cho dự thảo thông tư 'quy định về cách xác định sản phẩm, hàng hóa là sản phẩm, hàng hóa của Việt Nam hoặc sản xuất tại Việt Nam' là hoàn toàn cần thiết.

Dây chuyền sản xuất gốm sứ Minh Long 1, tỉnh Bình Dương - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Dây chuyền sản xuất gốm sứ Minh Long 1, tỉnh Bình Dương - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Bộ Công thương cho rằng việc thiếu vắng các quy định về việc như thế nào để một sản phẩm được coi là "sản phẩm của Việt Nam" hay "sản xuất tại Việt Nam" đã khiến nhiều tổ chức và cá nhân lúng túng khi muốn ghi chính xác nước xuất xứ trên nhãn sản phẩm theo quy định của nghị định 43/2017 về nhãn hàng hóa.

Khắc phục bất cập, thêm nhiều chi tiết

Thời gian qua, một số mặt hàng dù chỉ trải qua các công đoạn gia công, lắp ráp, chế biến đơn giản tại Việt Nam nhưng cũng gắn nhãn "sản xuất tại Việt Nam" khiến người tiêu dùng thắc mắc, thậm chí bức xúc, nhưng các cơ quan chức năng lại không có căn cứ để phân xử.

Trên cơ sở đó, dự thảo của Bộ Công thương có 4 chương, 16 điều, được xây dựng chủ yếu dựa trên các bộ quy tắc xuất xứ hiện đang áp dụng cho hàng xuất khẩu từ Việt Nam, trong đó có nghị định số 31/2018 quy định chi tiết Luật quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa.

Theo đó, hàng hóa được coi là hàng hóa của Việt Nam khi có xuất xứ thuần túy (WO) hoặc được sản xuất toàn bộ tại Việt Nam. Đại diện cho khái niệm này chủ yếu là các mặt hàng được gieo trồng và thu hoạch tất tần tật tại Việt Nam, chẳng hạn như trong lĩnh vực nông sản, thủy sản.

Hoặc hàng hóa có xuất xứ không thuần túy hoặc không được sản xuất toàn bộ tại Việt Nam nhưng trải qua công đoạn gia công, chế biến cuối cùng tại Việt Nam làm thay đổi cơ bản tính chất của hàng hóa.

Đối với chủng loại hàng hóa theo định nghĩa này, sản phẩm phải đáp ứng tiêu chí thuộc danh mục quy tắc cụ thể mặt hàng do Bộ Công thương quy định, được xác định trên rất nhiều tiêu chí khác nhau (bao gồm cả công thức tính toán để ra được hàm lượng giá trị gia tăng trên từng mặt hàng, nguyên liệu - PV) khá phức tạp.

Quy định của thông tư cho phép tùy thuộc vào quá trình sản xuất, gia công, chế biến, tổ chức, cá nhân có thể lựa chọn và chỉ sử dụng một trong các cụm từ "sản phẩm của Việt Nam" hoặc "sản phẩm Việt Nam"; "hàng hóa của Việt Nam" hoặc "hàng hóa Việt Nam", hoặc "hàng Việt Nam"; "sản xuất tại Việt Nam" hoặc "Việt Nam sản xuất"; "chế tạo tại Việt Nam" hoặc "Việt Nam chế tạo"; "chế tác tại Việt Nam" hoặc "Việt Nam chế tác"... để thể hiện là hàng hóa của Việt Nam trên nhãn hàng hóa, hoặc trên tài liệu, vật phẩm chứa đựng thông tin liên quan đến hàng hóa đó.
Minh bạch nguồn gốc xuất xứ

Theo bà Trịnh Thị Thu Hiền, trưởng phòng xuất xứ hàng hóa (Cục Xuất nhập khẩu - Bộ Công thương), hằng ngày Bộ Công thương đều nhận được rất nhiều hồ sơ đề nghị chứng nhận xuất xứ hàng hóa.

"Một đôi giày ghi nhãn "made in Việt Nam" trên sản phẩm, nhưng chưa chắc nó có giấy chứng nhận xuất xứ từ Việt Nam. Đây là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau.

'Đôi giày này chỉ được ghi "made in Vietnam" khi nó thể hiện được một phần cho công đoạn cuối cùng được sản xuất tại Việt Nam, hoặc có liên quan đến nguyên liệu được sản xuất tại Việt Nam" - bà Hiền chia sẻ thông tin.

Theo bà Hiền, cấp độ xác định nguyên liệu không có nguồn gốc xuất xứ hiện gây nhiều tranh cãi nhất, cũng như được đề nghị Cục Xuất nhập khẩu xác minh nhiều nhất, "chủ yếu rơi vào các sản phẩm gia công, chế biến".

Trong khi đó, để xác định được hàng hóa có xuất xứ Việt Nam hoặc sản xuất tại Việt Nam, sản phẩm hàng hóa phải dựa trên danh mục quy tắc cụ thể mặt hàng theo phụ lục của Bộ Công thương ban hành, nếu đáp ứng một trong các tiêu chí lựa chọn đó.

Theo Bộ Công thương, khi thực thi, thông tư sẽ không làm phát sinh thêm chi phí cho doanh nghiệp bởi ghi nhãn hàng hóa và công bố nước xuất xứ trên nhãn hàng hóa là yêu cầu bắt buộc theo quy định ban hành trước đó.

Thông tư giúp các tổ chức, cá nhân có căn cứ để thực hiện đúng yêu cầu quy định của pháp luật, giúp loại bỏ các trường hợp vô tình hay cố tình vi phạm thông tin về nước xuất xứ. Các doanh nghiệp chân chính sẽ không phải đối diện với nguy cơ cáo buộc "gian lận xuất xứ", tránh được rủi ro kiện tụng và mất uy tín với người tiêu dùng.

Tuổi trẻ

Các tin, bài viết khác