Hồ sơ

Quốc hội Mỹ cảnh báo Trung Quốc đang đe dọa công nghệ quân sự của Lầu Năm Góc

SCMP
(ĐTTCO) - Trung Quốc là đối thủ đe dọa nhất của Mỹ trong các công nghệ quân sự tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI) và lượng tử, theo một báo cáo của Quốc hội Hoa Kỳ.

Quốc hội Mỹ cảnh báo Trung Quốc đang đe dọa công nghệ quân sự của Lầu Năm Góc

Tuy nhiên, các chuyên gia an ninh cho biết địa điểm xảy ra xung đột vẫn là một hạn chế lớn đối với Trung Quốc trong việc thực hiện quyền lực của mình khi lợi thế của quốc gia càng giảm khi đi càng xa các bờ biển mà quân đội của họ hoạt động.

Vũ khí giết người tự động

Một báo cáo có tiêu đề “Các công nghệ quân sự mới nổi: Nền tảng và các vấn đề đối với Quốc hội” do Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Hoa Kỳ thực hiện cho biết Hoa Kỳ là nước đi đầu trong việc phát triển nhiều công nghệ tiên tiến. Tuy nhiên, Trung Quốc và Nga đang đạt được những tiến bộ ổn định trong việc phát triển các công nghệ quân sự tiên tiến.

“Trung Quốc được nhiều người xem là đối thủ cạnh tranh gần nhất của Hoa Kỳ trên thị trường AI quốc tế… Những thành tựu gần đây của Trung Quốc trong lĩnh vực này cho thấy tiềm năng của Trung Quốc trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển AI… Những công nghệ như vậy có thể được sử dụng để chống gián điệp và hỗ trợ nhắm mục tiêu quân sự,” báo cáo được phát hành vào đầu tháng 8 cho biết.

Trong khi Mỹ được biết hiện không phát triển vũ khí tự động giết người, một số nhà sản xuất Trung Quốc đã quảng cáo vũ khí của họ có khả năng tự động lựa chọn và tấn công mục tiêu, báo cáo cho biết.

Và trong lĩnh vực vũ khí siêu thanh, Mỹ khó có thể triển khai vũ khí siêu thanh hoạt động trước năm 2023, nhưng Trung Quốc đã phát triển Tên lửa đạn đạo xuyên lục địa DF-41, mà theo báo cáo, có khả năng mang một phương tiện lướt siêu thanh hạt nhân.

Dẫn đầu công nghệ lượng tử

“Trung Quốc ngày càng ưu tiên nghiên cứu công nghệ lượng tử trong các kế hoạch phát triển của mình… Trung Quốc đã là nước dẫn đầu thế giới về công nghệ lượng tử,” báo cáo cho biết.

Trung Quốc đã đổ hàng triệu đô la vào việc nghiên cứu và phát triển các công nghệ chiến tranh trong tương lai trong nhiều năm, vào thời điểm mà chính quyền Mỹ Trump đã hạn chế chi tiêu.

Dữ liệu từ Trung Quốc năm nay cho thấy rằng chính phủ trung ương sẽ cắt giảm 9% chi tiêu cho khoa học và công nghệ vì đại dịch do virus corona gây ra, nhưng các chính quyền địa phương sẽ tăng đầu tư để đảm bảo tăng trưởng chi tiêu công tổng thể cho nghiên cứu và phát triển trên 3%.

Theo Bộ Khoa học, đổi mới công nghệ của Trung Quốc đã đóng góp gần 60% vào tăng trưởng kinh tế của quốc gia này vào năm ngoái.

Từ năm 1997 đến năm 2017, thị phần của Trung Quốc trong ngân sách nghiên cứu và kỹ thuật toàn cầu đã tăng từ 3% lên 27%, theo một báo cáo của công ty phân tích dữ liệu Govini công bố vào tháng Giêng.

Rút dần khoảng cách

Timothy Heath, nhà phân tích nghiên cứu quốc phòng cấp cao tại US think tank Rand, cho biết mặc dù Trung Quốc đã đạt được những thành tựu ấn tượng trong việc cải thiện chất lượng công nghệ của các lực lượng vũ trang của mình, nhưng thật khó để nói rằng Quân đội Trung Quốc đã vượt qua quân đội Hoa Kỳ.

“Công nghệ quân sự vượt trội có thể khiến Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) trở thành kẻ thù đáng gờm hơn đối với quân đội Hoa Kỳ. Chiến lược hiện tại của Hoa Kỳ là dựa vào lợi thế vượt trội về công nghệ và chất lượng để bù đắp cho sự thua kém về số lượng. Nếu Trung Quốc có thể đạt được chất lượng công nghệ tương đương, điều này sẽ khiến PLA trở thành thách thức lớn hơn đối với quân đội Mỹ”, Heath nói.

Tuy nhiên, lợi thế của Trung Quốc càng giảm đi khi PLA hoạt động càng xa bờ biển của Trung Quốc, Heath nói.

Ông nói: “Đối với hầu hết các kịch bản ở Biển Đông, chẳng hạn như gần quần đảo Trường Sa, PLA có thể sẽ nhanh chóng và dễ dàng bị áp đảo bởi một lực lượng hải quân và không quân Mỹ can thiệp nếu lực lượng này hoạt động từ một nhóm tác chiến tàu sân bay hoặc từ Philippines,” ông nói.

Malcolm Davis, một nhà phân tích cấp cao tại Viện Chính sách Chiến lược Australia, cho biết những ngày Trung Quốc tụt hậu so với Mỹ về công nghệ quân sự đã qua lâu.

“Trong nhiều lĩnh vực, Trung Quốc tương đương Mỹ, và trong một số lĩnh vực họ đang vượt qua Mỹ, chẳng hạn như siêu thanh, AI và công nghệ lượng tử. Họ đã thiết lập một mạng lưới rộng lớn các trung tâm công nghệ quốc phòng, hỗ trợ cho sự phát triển năng lực của PLA hướng tới trở thành một quân đội ‘được cung cấp thông tin’ và ‘được thông minh hóa’ cho thế kỷ 21”, ông nói.

Ông Davis nói: Trong khi Trung Quốc có thể ở vào thế bất lợi với vũ khí thông thường, nhưng Trung Quốc có thể bù đắp điều này bằng cách sản xuất ra các mặt hàng, đặc biệt là về năng lực hải quân.

Ông Davis cho biết: “Về mặt định lượng, Hải quân PLA đang vượt qua Hải quân Mỹ và nhanh chóng thu hẹp khoảng cách trong nhiều lĩnh vực về mặt chất lượng” trong một cuộc xung đột với Trung Quốc.

Nguy cơ súng đạn

Zhou Chenming, một chuyên gia quân sự có trụ sở tại Bắc Kinh, cho biết những tiến bộ công nghệ trong trí tuệ nhân tạo và điện toán lượng tử không nhất thiết phải được áp dụng cho lĩnh vực quân sự.

“Nghiên cứu và phát triển trong hai lĩnh vực này có thể tạo ra lợi ích cho nhiều lĩnh vực khác. AI có thể giúp xử lý dữ liệu với số lượng lớn trong khi tính toán lượng tử có thể giúp dữ liệu an toàn hơn. Zhou nói rằng thật phiến diện khi chỉ tập trung vào những lợi ích đối với các khía cạnh quân sự.

Trong hai năm qua, bất đồng giữa Trung Quốc và Mỹ - cả hai đều có vũ trang hạt nhân và là những quân đội lớn nhất thế giới - đã từ tranh chấp thương mại lan sang nhân quyền, trộm cắp công nghệ, Đài Loan và kiểm soát Biển Đông.

Và ngày càng có nhiều suy đoán rằng cuộc chiến giữa các đối thủ toàn cầu có thể leo thang từ ngôn từ thành một cuộc chiến súng ống, và sẽ kéo theo các quốc gia khác.

Vĩnh Cẩm

Các tin, bài viết khác