Thế giới

Xung đột Nga-Ukraine có thể làm tổn hại đến túi tiền của bạn ra sao?

CNN
(ĐTTCO) - Cuộc khủng hoảng Nga-Ukraine đang diễn ra cách xa thành phố lớn gần nhất của Việt Nam hàng nghìn dặm. Tuy nhiên, hàng triệu gia đình Việt sẽ cảm thấy hậu quả kinh tế của một cuộc xung đột toàn diện.

Giá xăng sẽ tiếp tục tăng?

Giá xăng sẽ tiếp tục tăng?

Trong trường hợp này, một cuộc tiến quân toàn diện vào Ukraine của Nga có thể sẽ làm tăng chi phí sinh hoạt vốn đã cao sau Covid, làm xáo trộn danh mục đầu tư và thậm chí có thể làm chậm sự phục hồi kinh tế.

Sau đây là những tác động từ cuộc khủng hoảng Nga-Ukraine hiện nay mà người dân toàn thế giới có thể cảm nhận, theo CNN:

Đau đớn hơn khi đổ xăng

Giá dầu đã tăng trong những tuần gần đây lên mức chưa từng thấy kể từ năm 2014 một phần do cuộc khủng hoảng Ukraine có thể làm mất nguồn cung cấp năng lượng của Nga.

Nga là một siêu cường quốc về năng lượng, sản xuất 9,7 triệu thùng mỗi ngày vào năm ngoái, theo Rystad Energy. Con số đó chỉ đứng sau Hoa Kỳ và lượng dầu nhiều hơn cả Iraq và Canada sản xuất - cộng lại.

Nguồn cung đã không theo kịp nhu cầu và các nhà đầu tư đang cảnh giác cao độ về bất kỳ sự thiếu hụt nguồn cung nào có thể xảy ra theo nhiều cách khác nhau, bao gồm cơ sở hạ tầng bị hư hại trong chiến tranh, các lệnh trừng phạt đối với Nga hoặc Moscow lấy xuất khẩu làm vũ khí địa chính trị.

JPMorgan cảnh báo nếu bất kỳ dòng chảy dầu nào của Nga bị gián đoạn do khủng hoảng, giá dầu có thể "dễ dàng" vọt lên 120 USD/thùng. JPMorgan cho biết trong trường hợp không chắc xuất khẩu dầu của Nga giảm một nửa, giá dầu thô sẽ tăng lên 150 USD/thùng.

Giá dầu tăng đột biến ít nhất có thể được bù đắp một phần bằng cách các quốc gia tiêu thụ giải phóng kho dự trữ khẩn cấp và OPEC tăng cường sản xuất.

Tuy nhiên, một đợt tăng giá dầu khác sẽ nâng giá ở máy bơm. Theo AAA, giá trung bình trên toàn nước Mỹ cho một gallon xăng đã ở mức cao nhất trong 7 năm là 3,50 đô la một gallon.

Vật giá tăng phi mã

Lạm phát là vấn đề lớn nhất mà nền kinh tế Mỹ và thế giới hiện phải đối mặt. Và cuộc khủng hoảng Nga-Ukraine có thể làm cho nó thậm chí còn tồi tệ hơn.

Ngay cả khi giá dầu chỉ tăng lên 110 USD/thùng trong bối cảnh căng thẳng leo thang, tỷ lệ lạm phát hàng nămsẽ tăng trên 10% tại Mỹ, theo một phân tích của RSM được chia sẻ với CNN. Con số này tăng từ 7,5% hiện tại.

Lạm phát của Mỹ đã không chạm 10% kể từ năm 1981.

Không chỉ giá xăng dầu ở trạm bơm tăng mà giá dầu và khí đốt tự nhiên cao hơn sẽ làm tăng chi phí sưởi ấm trong nhà và chi phí điện.

Giá năng lượng cao hơn sẽ làm cho việc đi lại đắt hơn và giữ cho chi phí vận chuyển và đầu vào tăng cao đối với các doanh nghiệp đang phải vật lộn với chi phí gia tăng. Các doanh nghiệp rất có thể sẽ chuyển ít nhất một số chi phí cao hơn này cho người tiêu dùng dưới dạng tăng giá.

Ngoài năng lượng, các mặt hàng khác có thể gặp biến động về giá. Nga là nước sản xuất kim loại lớn, bao gồm nhôm và palađi. Nga cũng là nước xuất khẩu lúa mì lớn nhất, trong khi Ukraine là nước xuất khẩu lúa mì và ngô đáng kể.

David Kelly, chiến lược gia toàn cầu tại JPMorgan Funds, viết trong một báo cáo hôm thứ Hai rằng: “Tất cả những điều này sẽ xảy ra vào thời điểm nguồn cung hàng hóa căng thẳng hơn so với trước”.

Tất nhiên, áp lực lạm phát có thể sẽ còn lớn hơn đối với người châu Âu, do họ ở gần cuộc khủng hoảng và phụ thuộc vào năng lượng của Nga.

Hỗn loạn trên thị trường chứng khoán

Các dấu hiệu leo thang đã khiến thị trường lo sợ, trong khi các bình luận cho rằng chiến tranh có thể được ngăn chặn đã giúp một số phục hồi.

Các nhà đầu tư nổi tiếng sợ hãi sự không chắc chắn. Thật dễ dàng để thấy một cuộc tiến quân toàn diện vào Ukraine sẽ kích hoạt bán tháo cổ phiếu như thế nào khi các nhà đầu tư đối mặt với khả năng xảy ra cú sốc dầu mỏ, lạm phát cao hơn và những biện pháp trừng phạt khó đoán.

Suy thoái thị trường kéo dài sẽ quét sạch của cải do các gia đình tích lũy trên thị trường chứng khoán và tài khoản hưu trí. Bất ổn thị trường cũng có thể làm giảm niềm tin của người tiêu dùng và các doanh nghiệp.

Cổ phiếu có lịch sử tăng trở lại từ những lo ngại về địa chính trị, mặc dù có quy mô tương đối nhỏ. Và không thể nói thị trường sẽ phản ứng như thế nào trong môi trường hiện tại.

Tăng trưởng kinh tế chậm lại

Một cuộc xung đột Nga-Ukraine sẽ đe dọa làm chậm nền kinh tế toàn cầu bằng cách làm trầm trọng thêm lạm phát và gia tăng bất ổn.

Phân tích RSM cho thấy giá dầu tăng vọt lên 110 đô la sẽ làm giảm GDP của Mỹ đi một điểm phần trăm.

Điều đó không gây ấn tượng mạnh như tác động của lạm phát, nhưng nó vẫn đáng kể khi nền kinh tế Hoa Kỳ vẫn chưa phục hồi hoàn toàn tất cả các công việc bị mất trong thời gian diễn ra Covid.

Chi phí vay cao hơn

Nếu lạm phát tăng vọt trên 10%, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ sẽ chịu áp lực đẩy mạnh cuộc chiến nhằm kiểm soát giá cả.

Điều đó có nghĩa là tốc độ tăng lãi suất nhanh hơn để hạ nhiệt lạm phát.

Việc Fed tăng lãi suất sắp tới sẽ làm tăng chi phí đi vay cho người tiêu dùng toàn thế giới đối với mọi thứ, từ thế chấp, vay mua ô tô đến thẻ tín dụng, vì USD vẫn là đồng tiền thống trị. Tỷ lệ thế chấp tại Mỹ đã tăng vọt lên mức trước Covid trong những tuần gần đây, đưa ra một thách thức mới đối với người mua nhà.

Fed có thể chọn từ bỏ việc gia tăng lạm phát chỉ là một hiện tượng tạm thời do tình hình Nga-Ukraine thúc đẩy. Tuy nhiên, chiến lược đó đã không hoạt động tốt vào năm ngoái, với việc Fed cuối cùng đã từ bỏ mô tả "tạm thời" về lạm phát liên quan đến Covid.

Ở mức tối thiểu, tình hình Nga-Ukraine sẽ làm phức tạp thêm nhiệm vụ vốn đã khó khăn của Fed là kiềm chế lạm phát mà không gây ra suy thoái.

Tấn công mạng và hơn thế nữa

Tổng thống Mỹ Joe Biden hôm thứ Ba 22/2 cảnh báo về khả năng Nga tấn công vào một cuộc xung đột thông qua lĩnh vực mạng.

"Nếu Nga tấn công Hoa Kỳ hoặc các đồng minh thông qua các phương tiện phi đối xứng, chẳng hạn như các cuộc tấn công mạng gây rối nhằm vào các công ty hoặc cơ sở hạ tầng quan trọng của chúng tôi, chúng tôi sẽ sẵn sàng đáp trả", Biden nói.

Vụ hack Đường ống Thuộc địa vào năm ngoái đã cho thấy một cuộc tấn công mạng có thể gây rối loạn như thế nào trong thế giới thực.

Vụ xâm nhập mạng đã đóng cửa một trong những đường ống quan trọng nhất ở Mỹ, làm dấy lên hoạt động mua bán hoảng loạn khiến nhiều trạm xăng ở Đông Nam bị bỏ trống.

Một cuộc tấn công mạng thành công vào hệ thống tài chính của Mỹ - mối lo ngại hàng đầu của Chủ tịch Fed Jerome Powell - có thể còn gây xáo trộn hơn nữa.

Một cuộc tấn công mạng chỉ là một ví dụ cho thấy tình hình Nga-Ukraine có thể tràn vào cuộc sống hàng ngày.

Kelly của JPMorgan nói: “Các cuộc chiến diễn biến theo những cách không thể đoán trước được. Không ai nên cho rằng họ có thể nhìn thấy tất cả các tác động của một cuộc chiến tranh ngay từ đầu".

Vinh Trang

Các tin, bài viết khác